Zabawy i ćwiczenia na śniegu i lodzie

Zabawy i ćwiczenia na powietrzu właśnie zimą nabierają szczegól­nej wartości zdrowotnej. Uodporniają i hartują organizm, a ponadto usprawniają dzieci przygotowując do uprawiania sportów zimowych. Aby spełniały one w pełni swoje zadanie, muszą być starannie prze­myślane i przygotowane pod względem metodycznym i organizacyj­nym. Jak wszystkie ćwiczenia ruchowe, wymagają one stosowania ru­chu intensywnego przeplatanego elementami spokojniejszymi, a po­nadto czas ich trwania uzależniony jest od temperatury, stopnia za­hartowania dzieci i mniej lub bardziej sprzyjających warunków (np. śnieg, mokry albo suchy). Bardzo ważną sprawą jest właściwy ubiór dzieci, który powinien być lekki, wygodny, nie krępujący ruchów, chronić przed przemoczeniem i zmarznięciem, jak i przed przegrza­niem i spoceniem. Zima jest porą roku, którą wykorzystujemy przede wszystkim do różnorodnych zajęć na śniegu i lodzie. Będą to ćwiczenia i zabawy oraz elementarne — uproszczone formy takich sportów, jak sanecz­kowanie, łyżwiarstwo i narciarstwo. Saneczkowanie. Ten rodzaj sportu to jeden z najbardziej atrakcyjnych elementów przedszkolnych zajęć na śniegu i powinien być jak najczęściej stoso­wany w pracy z sześciolatkami przede wszystkim ze względu na jego wszechstronne oddziaływanie. Ćwiczy bowiem zarówno mięśnie, serce, płuca, jak również układ nerwowy, wyrabiając odwagę i szybką reakcję, zwinność i zręczność potrzebną w czasie zjazdu. Najlepiej jeśli sanki są własnością przedszkola czy szkoły, ale również mogą należeć do dzieci. Oczywiście przed korzystaniem z sanek przypom­nimy naszym wychowankom, jak trzeba się nimi prawidłowo posłu­giwać. I tak sanek nie można ciągnąć po podłożu pozbawionym śniegu, natomiast należy je w tym wypadku przenosić. Jednoosobowe, małe „ sanki może nieść jedno dziecko trzymając je z boku, natomiast cięż­kie, dwuosobowe lepiej, jeśli niesie dwoje dzieci. Należy również zwrócić uwagę na sposób siadania (okrocznie, obciążając tył sanek, nogi wyciągnięte w przód lub oparte na płozach), jak trzymać sznurek, w jaki sposób w razie potrzeby można hamować, skręcać itp. Oczy­wiście dzieci mogą jeździć na sankach na terenie płaskim stosując np. wzajemne wożenie się, wyścigi, sztafety oraz zjeżdżać z górki, co oczywiście jest bardziej atrakcyjne, ale również połączone z pew­nym ryzykiem. Dla zapewnienia pełnych warunków bezpieczeństwa konieczne jest wybranie odpowiedniego terenu zjazdu. Będzie to gór­ka niezbyt stroma i długa z wybiegiem na teren płaski lub przeciw­stok (w żadnym wypadku nawet na mało uczęszczaną drogę!) Sprawa druga — nie mniej — ważna to wytyczenie toru zjazdów i od­powiedniej ścieżki do podchodzenia z sankami pod górkę — z kate­gorycznym przestrzeganiem wprowadzonych przepisów (do odebra­nia prawa zjazdu — włącznie). Należy również przyzwyczaić dzieci do stosowania prawa kolejności w zjazdach oraz zachowywania odpowiednich odstępów. Pro­wadząc zajęcia z sześciolatkami należy uwzględnić następujące, łatwe ćwiczenia w celu opanowania właściwej jazdy i zjazdów na sankach: ciągnięcie i pchanie sanek, prawidłowe siadanie i schodzenie, wzajemne wożenie się po terenie płaskim, — zjazdy z łagodnego pagórka w pozycji siedzącej pojedynczo i parami, — podchodzenie z sankami pod górę, kierowanie sankami i hamowanie w trakcie jazdy po terenie płaskim, zjazdy ze zmianami kierunku, zmniejszaniem szybkości i za­trzymywaniem się, — zjazdy przez niewielką fałdę terenową. Na nartach. Narciarstwo to również sport godny jak najszerszej popularyzacji. Czynności wykonywane przez 6-letniego narciarza wpływają pozytyw­nie na cały układ nerwowy oraz na działanie serca i płuc, i to w naj­zdrowszych, najbardziej sprzyjających warunkach. Jako sport wybit­nie terenowy, narciarstwo rozwija decyzję, kształci szybkość reakcji, wyrabia odwagę, opanowanie, wolę i odporność na zmęczenie. Dzieci 6-letnie opanowują umiejętność jazdy na nartach stosunkowo szybko, przy czym zdobyte nawyki ruchowe pozostawiają trwały ślad, znacznie ułatwiający — nawet po pewnej przerwie — dalsze postępy w tej dyscyplinie, niestety wciąż jeszcze mającej w Polsce charakter raczej elitarny. Przedszkolne „zajęcia na nartach” powinny być starannie prze­myślane i przygotowane zarówno pod względem organizacyjnym, jak i metodycznym z przestrzeganiem zasady systematyczności oraz stopniowania trudności. Naukę jazdy należy rozpoczynać od sposobów poruszania się, zmiany kierunku hamowania i zatrzymywania oraz opanowania umiejętności jazdy na terenie płaskim, a następnie w te­renie urozmaiconym, ale nie powodującym zbytniego rozwijania szybkości. W początkowej fazie prowadzimy następujące ćwiczenia: swobodny chód na nartach bez kijów i z kijami na terenie płas­kim (zwrócić uwagę na równoległe ustawienie nart), poślizg ciągły (bezkrok) na obu nartach przez równoczesne odepchnięcie się obydwoma kijami, krok ślizgowy (jednokrok), przy którym na każdy krok przy­pada jedno odepchnięcie obydwoma kijkami, oczywiście krok roz­poczyna raz jedna, raz druga noga, zwrot przestępowaniem polega na kolejnym wielokrotnym od­stawianiu dziobów nart, przy czym osią obrotu są piętki nart przy odstawianiu piętek nart — osią obrotu stają się dzioby, podchodzenie pod górkę schodkowaniem i jodełką,zjazd wzdłuż linii spadku stoku, zjazd w skos stoku. W zajęciach z 6-latkami, które już opanowały swobodne poruszanie się na nartach i umiejętność zjazdu z niewielkiej górki, można wpro­wadzić trudniejsze elementy, np.: hamowanie pługiem, który wykonuje się przez symetryczne i płaskie rozsunięcie nart i zbliżenie dziobów przy równomiernym roz­łożeniu ciężaru ciała na obie narty, zmianę kierunku nart łukiem z pługu; łuk z pługu polega na przeniesieniu ciężaru ciała na nartę kierunkową (zewnętrzną) z jed­noczesnym ugięciem kolana nogi obciążonej od wewnątrz oraz odchy­leniem tułowia na zewnątrz (od stoku). Ucząc jazdy na nartach dzieci 6-letnie, dobrze oprzeć się na me­todzie naturalnej, która polega na zdobywaniu pewnych doświadczeń w drodze samodzielnego eksperymentowania, prób i błędów. Na łyżwach. Przed przystąpieniem do nauki jazdy na łyżwach należy wprowa­dzić ćwiczenia bez łyżew, polegające na opanowaniu przez dzieci swobodnego chodzenia na lodzie, stania na jednej nodze, ślizgania się, np. w wykroku wysuwając nogi na przemian, w postawie półkucznej, ślizgania przeplatanego biegiem w celu nabrania rozpędu, z usta­wieniem bokiem do przyjętego kierunku itp. Trzeba również pamiętać o stosowaniu ćwiczeń wzmacniających stawy skokowe i mięśnie stóp. Koniecznym warunkiem jest także przyswojenie przedszkolnym łyżwiarzom umiejętności samodzielnego zakładania i zdejmowania butów i łyżew — z ewentualną pomocą kolegów — oraz nawyku właściwego obchodzenia się z posiadanym sprzętem. W początkowych etapach nauki dzieciom zostawiamy cał­kowitą swobodę, stale pamiętając jednak o zapewnieniu pełnego bez­pieczeństwa. Wiemy, że dzieci uczące się jazdy na łyżwach mogą przejawiać lęk przed upadkiem. Oczywiście upadki są nieuniknione, ale należy nauczyć dzieci, aby umiejętnie chroniły się przed nimi przez skulenie się, schowanie nisko głowy, starając się upadać raczej do przodu, na boki, a nie do tyłu. Naukę jazdy na łyżwach należy rozłożyć na kolejne etapy zaczynając od chodzenia na lodzie w miejscu, potem drobnymi krokami, a następnie przejść do wydłużenia kroku i do po­ślizgu. Kolejny etap to jazda w przód na jednej i drugiej łyżwie na zmianę. Trzeba pamiętać, że dla wykonania ślizgu do przodu na jednej łyżwie należy odbić się długością wewnętrznej krawędzi drugiej łyżwy z przechyleniem tułowia nieco do przodu i przeniesieniem ciężaru ciała na nogę postawną (zgiętą w kolanie). Następnie uczymy dzieci jazdy w przód z zatrzymaniem się i hamowaniem półpługiem i płu­giem. Hamowanie to polega na tym, że w czasie jazdy w przód prze­chodzimy do poślizgu na łyżwach ustawionych równolegle obok siebie. W tej pozycji rozsuwamy łyżwy piętami na zewnątrz, a czubkami do środka nie łącząc ich i zaczynamy operować wewnętrznymi krawę­dziami. W czasie hamowania tułów pochylony jest nieco do przodu, kolana skierowane do środka, ciężar ciała jednakowo rozłożony na krawędzie łyżew. Po opanowaniu jazdy w przód można wprowadzić próbę jazdy ze zmianą kierunków, omijanie przeszkód, jazdę węży­kiem itp. Ucząc techniki jazdy należy zwracać uwagę na harmonijne, ryt­miczne i estetyczne wykonywanie ruchów, nieodłącznie związane z jazdą na łyżwach. Z chwilą kiedy dzieci opanują swobodę jazdy i nabiorą pewności w utrzymaniu się, można wprowadzić zabawy w małych i większych zespołach, np.: Berek zwykły, kucany, itp. Na zakończenie omawiania zabaw i ćwiczeń na śniegu i lodzie — pro­wadzonych z 6-latkami — jeszcze raz podkreślamy, podobnie jak to ma miejsce w obowiązującym programie, że wprowadzenie ele­mentów łyżwiarstwa i narciarstwa nie tylko nie jest obowiązkowe, ale wymaga od nauczyciela, jak i od kierownictwa danej placówki od­powiedzialnej decyzji. Zanim wystąpimy z tą inicjatywą, sprawdźmy warunki bezpieczeństwa, stopień posiadanych umiejętności przez samego nauczyciela oraz istniejące możliwości zapewnienia udziału wszystkich dzieci w tych jakże atrakcyjnych zajęciach. Zabawy i ćwiczenia w wodzie. Woda jest jednym z najbardziej skutecznych środków hartują­cych, ale nawet najprostsze zabiegi powinny być aprobowane przez lekarza i uzgadniane z rodzicami bądź opiekunami. Wykorzystanie wody jako środka hartującego wymaga niezbędnej ostrożności postę­powania, stopniowego wdrażania i systematyczności. Najprostszymi zabiegami hartującymi dla 6-latków mogą być: bieganie boso po mokrym trawniku, polewanie całego ciała wodą nagrzaną słońcem, stosowanie prysznica przy pomocy węża gumowego zakończo­nego sitkiem rozpylającym wodę, kąpiele połączone z nauką pływania, w wypadku możliwości korzystania z odpowiednich do tego zbiorników wody — w warun­kach pełnego bezpieczeństwa — zabiegi te nie są więc obowiązujące. Oczywiście najwygodniejszym rozwiązaniem dla placówki jest wy­budowanie własnego brodziku, płytkiego baseniku lub korzystanie z pobliskiej pływalni krytej lub otwartej, jak również (szczególnie na wsi) korzystanie z naturalnych terenów (strumyk, rzeczna płycizna, pobrzeże jeziora, morza). Przy nauce pływania należy zapewnić całko­wite bezpieczeństwo. Miejsce do zabaw i kąpieli musi być bezpieczne i o tym dzieci powinny być całkowicie przekonane. A więc: woda płytka sięgająca przy brzegu do kostek, a w najgłębszym miejscu do bioder dzieci lub po pierś, dno równe, piaszczyste, twarde, wolne od zarostu, korzeni, brzeg, z którego schodzą dzieci, czysty, piaszczysty, niestromy, prąd wodny w rzece lub strumieniu bardzo wolny, teren kąpieli odgrodzony co najmniej tyczkami lub linką. Nauczycielka powinna mieć do pomocy przynajmniej jedną do­rosłą osobę, która zajmie się dziećmi pozostałymi na brzegu. Liczba 6-latków w wodzie nie może przekraczać 8. Konieczne jest każdorazo­we kategoryczne kontrolowanie liczby dzieci wchodzących i wycho­dzących z wody. Czas pobytu w wodzie musi być początkowo krótki’ i stopniowo przedłużany najwyżej do 15—20 minut. Zależy to oczy­wiście między innymi od temperatury wody i otoczenia, siły wiatru i stopnia zahartowania dzieci. Po kąpieli dzieci muszą szybko wytrzeć się, zmienić kostiumy i rozgrzać się w słońcu lub w ruchu. Zajęcia stosowane w wodzie to: brodzenie, chodzenie, wbieganie do wody, podskoki, zabawy różnymi gumowymi przyborami (piłki, łódki, koła itp.), podskoki z zanurzeniem się do wody, nurkowanie (wyszukiwa­nie na dnie różnych przyborów — klocki, kamyki itp.), układanie się w wodzie na piersiach i na plecach, zmiany pozycji, wzajemne ho­lowanie się w parach. Następnie zachęcamy dzieci do samodzielnego pływania „prymitywnego”, naciskania dłońmi i nogami wody pod jej powierzchnią. Należy uczyć równolegle pływać na plecach. Przy nau­ce pływania zwracać uwagę dzieciom, że ruchy powinny być miękkie, luźne, a nie usztywnione. Z kolei kilka przykładów ćwiczeń i zabaw w wodzie. Instrukcja do wywiadu środowiskowego. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego ma na celu zebranie możliwie dużej ilości informacji o rodzinie dziecka, atmosferze wy­chowawczej i warunkach bytowych, zdrowiu i dotychczasowym prze­biegu jego rozwoju. Informacje te są przydatne wychowawcy dla ukierunkowania pracy z dziećmi wykazującymi niedobory rozwojowe, umożliwiają rozpoznanie przyczyn niepokojących objawów wystę­pujących w ich zachowaniu i znalezienie właściwych form oddzia­ływania. Wypełniając arkusz wywiadu środowiskowego należy skorzystać z danych zawartych w karcie zapisu do przedszkola i w tzw. szkolnej karcie dziecka oraz z informacji dodatkowych zebranych w czasie badań lekarskich. Wywiad prowadzony z rodzicami (czy opiekunami dziecka) po­winien przebiegać w formie swobodnej rozmowy, bez ścisłego trzy­mania się sposobu sformowania i kolejności pytań. Nie utrudnia to wypełniania arkusza, ponieważ zapis informacji polegał głównie na podkreśleniu właściwego wyrazu bądź na wpisaniu w przeznaczonym do tego miejsca krótkiego zdania. Po zakończeniu rozmowy warto na końcu arkusza dopisać własne refleksje i spostrzeżenia, nie ujęte w wywiadzie, a mogące mieć istotne znaczenie dla całości obrazu. Pytania mogące sugerować pewne odchylenia od normy (np. pytanie o moczenie się dziecka itp.) — lepiej jest rozpocząć od sfor­mułowania: „Często zdarza się, że dzieci … Czy Pani zauważyła to : również u swojego dziecka?”. W czasie rozmowy należy unikać wyrażania wszelkich ocen, zwła­szcza negatywnych, natomiast postarajmy się okazać rozmówcy moż­liwie duże zrozumienie szczególnie przy omawianiu tzw. sytuacji trudnych (sprawy mieszkaniowe, trudności małżeńskie itp.). Wy­wiad powinien odbywać się w atmosferze życzliwości i wzajemnego zaufania, co przeważnie uzależnione jest od osobowości i autorytetu nauczyciela. Planując przeprowadzenie wywiadu należy uprzedzić o tym ro­dziców co najmniej na kilka dni wcześniej i uzgodnić dogodną dla nich godzinę spotkania. W przypadkach uzasadnionych (np. szcze­gólne trudności wychowawcze, skomplikowane układy rodzinne, nie­zgodność podawanych danych) rozmowę należy uzupełniać wizytą w domu rodzinnym dziecka, aby na miejscu sprawdzić jego warunki bytowe, atmosferę wychowawczą itp. Gdy dziecko znajduje się pod opieką poradni wychowawczej czy innej placówki, specjalistycznej, zebrane informacje należy skonfrontować z wywiadem przeprowa­dzonym przez pracowników tej poradni.

Both comments and pings are currently closed.
This theme is sponsored by