Poznawanie dziecka i praca wyrównawcza

Niezbędnym warunkiem osiągnięcia pozytywnych rezultatów w pracy wychowawczo-dydaktycznej z 6-latkami jest gruntowne i sy­stematyczne poznawanie każdego z wychowanków. Umiejętność zbierania informacji na temat dziecka i poprawne wyciąganie wniosków z poczynionych obserwacji jest wielką sztuką. W toku specjalistycznych studiów uniwersyteckich (psychologicznych, pedagogicznych czy socjologicznych) wiele czasu przeznacza się na opanowanie technik poznawania człowieka w różnych okresach jego życia i w różnych sytuacjach, na zdobywanie umiejętności interpre­tacji jego zachowania się i jego wytworów. Nauczyciel przedszkola, chcący możliwie wszechstronnie i głęboko poznać swoich wychowanków, powinien swą wiedzę w tym zakresie stale poszerzać. Rozpoznanie grupy przedszkolnej to zadanie bardzo trudne i odpowiedzialne. Trudne przede wszystkim z uwagi na fakt, że nauczyciel zawsze, w każdej sytuacji obserwując dziecko jest rów­nocześnie jego wychowawcą. Jest za nie odpowiedzialny. Nie może zatem pozwolić sobie na tak zwaną bierną obserwację, umożliwiającą w pełni obiektywny rejestr faktów, bez ingerencji w zachowanie się dziecka czy grupy 6-latków. Wyłania się tu konieczność pogodzenia pracy wychowawczo-dydaktycznej z systematycznym gromadzeniem informacji o dzieciach. Poznawanie wychowanków zachodzi przecież nie tylko w czasie swobodnej zabawy, ale i w toku działań prowadzonych przez nauczy­ciela. Również fakt emocjonalnego zaangażowania w pracy wychowaw­czej często nie sprzyja tzw. obiektywizmowi poznawczemu, zwłaszcza w relacji: nauczyciel — wychowanek. Należy więc bardzo wnikliwie kontrolować swoje sądy o dzieciach powierzonych naszej opiece. Właściwa organizacja warsztatu pracy badawczej: dobór odpowied­nich technik i metod poznawania, przemyślenie treści i kierunku ob­serwacji, sposobów i „narzędzi” dokumentowania danych o dziecku — oto zadanie, którego prawidłowe rozwiązanie decyduje o powodze­niu pracy nauczycielskiej. Zbieranie obserwacji to proces, który w efekcie umożliwia doko­nanie charakterystyki dziecka. Odpowiedzialność nauczyciela za sfor­mułowanie opinii o wychowanku, za przeprowadzenie oceny poziomu rozwoju poszczególnych funkcji psychicznych i fizycznych, jego umie­jętności i nawyków — jest ogromna. Niezbędna jest tu ostrożność w formułowaniu uogólnień; liczenie się z faktem, iż zachowanie się dziecka jest wypadkową wielu zmiennych dotyczących zarówno ogól­nego poziomu jego rozwoju psychomotorycznego, jak i aktualnego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego, warunków, w jakich żyje, interakcji jednostki na tle określonych kręgów społecznych, a także wpływu wydarzeń zachodzących w środowisku bliższym i dalszym. W swojej diagnozie poziomu rozwoju 6-latka, a co za tym idzie — ocenie jego dojrzałości szkolnej, nauczyciel klasy przedszkolnej nie może być sam. W pierwszym rzędzie korzystać więc będzie z pomocy rodziców dziecka, lekarza przedszkola, specjalistów z poradni wychowawczo-zawodowych czy przychodni lekarskich. Celem poznawania dziecka w przedszkolu nie jest stwierdzenie, „jakie ono jest”, ale „jakie być może”, gdy zastosujemy środki stymu­lujące, kompensujące, czy korygujące jego rozwój. Stale wzbogacana wiedza o dziecku staje się podstawą świadomej działalności pedago­gicznej; pomaga kierować rozwojem dziecka, czuwać nad ujednolice­niem oddziaływań wychowawczych i dydaktycznych domu i przed­szkola, planować pracę wyrównawczą z jednostką i grupą, odwoływać się do pomocy specjalistów w zakresie korygowania zaburzeń i nie­prawidłowości rozwojowych.

Both comments and pings are currently closed.
This theme is sponsored by