Umuzykalnienie

Cele zajęć umuzykalniających w oddziałach dla 6-latków są dwo­jakiego rodzaju: pierwszy to rozbudzenie muzycznych zainteresowań dzieci oraz wyjaśnienie im podstawowych pojęć muzycznych. Drugi to rozwój całokształtu osobowości dzieci poprzez wyrabianie dyspo­zycji psychicznych jak: uwaga, pamięć, spostrzegawczość, aktywność i twórcza postawa. Oba cele są ściśle zespolone ze sobą i wzajemnie się warunkują. Rozwój muzykalności wymaga ćwiczenia uwagi i pamięci, z kolei uwaga i aktywność jest niezbędna dla osiągnięcia pewnego stopnia wrażliwości muzycznej dzieci. Oprócz powyższych zadań zajęcia umuzykalniające spełniają inne role: wpływają korzystnie na rozwój fizyczny dzieci, kształcą umie­jętność estetycznego poruszania się, pomagają w zorganizowaniu grupy, rozwijają uczucia społeczne, poczucie odpowiedzialności oraz uczą zasad koleżeńskiego współżycia. Nie jest przesadą stwierdzenie, że muzyka ze swoim wpływem wychowawczym wkracza niejednokrotnie tam, gdzie zawiodły inne metody oddziaływania.Muzyka jest sztuką, która chyba najbardziej fascynuje dzieci i prze­mawia do ich wyobraźni. Nie mając wyrobionych kryteriów oceny, dzieci przyjmują bezkrytycznie każdą przedstawioną propozycję mu­zyczną i z większym lub mniejszym entuzjazmem ją akceptują. Z ich aplauzem spotyka się zarówno występ artysty, jak i pierwsze próby gry na instrumencie w wykonaniu ich rówieśnika. Z tego względu należy dbać o przekazywanie dzieciom dobrych wzorów, aby nie zepsuć ich smaku estetycznego. Wzorów tych obficie dostarcza płytoteka przed­szkolna oraz rozmaite śpiewniki dla dzieci (płyty z muzyką dla dzieci: Gaiczek zielony, Łączy nas piosenka oraz komplet taśm magnetofono­wych Wifonu Zabawy muzyczno-ruchowe pod red. M. Wieman, 3 pu­dełka rozprowadzone przez CEZAS). Program umuzykalnienia zakłada, że w ciągu roku szkolnego dzieci powinny: nauczyć się kilku piosenek, wyrażać ruchem charakter słyszanej muzyki, opanować kilka prostych form tanecznych, grać na instrumentach perkusyjnych proste akompaniamenty do ćwiczeń, zabaw ruchowych i piosenek, rozpoznawać brzmienie i barwę kilku instrumentów oraz ro­dzajów głosu ludzkiego, — improwizować na własny i zadany temat, — poznać wybrane pojęcia muzyczne takie jak: tempo, dynamika, budowa metryczna, akcent, kierunek linii melodycznej itp. Program zawiera bardzo ciekawy i obfity materiał dający obraz, w jak różnorodnych formach może i powinno przebiegać umuzykal­nienie dziecka 6-letniego. Jest to oczywiście program optymalny, któ­rego całkowita realizacja wymaga przygotowania muzycznego nau­czycielki. Nie oznacza to jednak, że osoba bez wykształcenia muzycz­nego ma zrezygnować z prowadzenia umuzykalnienia. Jej zadaniem jest wybranie dostępnych form i położenie na nie głównego ciężaru pracy z dziećmi. W przypadku gdy nauczycielka ma opanowaną, choć­by częściowo, umiejętność gry na fortepianie lub innym instrumencie, kwestia zagrania piosenki czy akompaniamentu do zabawy nie będzie stwarzała problemu. Jeśli nauczycielka tej umiejętności nie posiada, będzie zmuszona posługiwać się instrumentami perkusyjnymi i włas­nym głosem. W niektórych przypadkach może korzystać z taśmy mag­netofonowej, na której nagrane są piosenki lub różnego rodzaju akom­paniamenty (do biegu, marszu, podskoków itp). Może również na­grać melodie prostych tańców ludowych, które wykorzysta w pracy z dziećmi. Zwykle w otoczeniu przedszkolnym, szkolnym lub wśród rodziców znajduje się ktoś, kto potrafi grać na instrumencie i chętnie pomoże przy nagraniu tych materiałów. Zasada, która powinna obowiązywać przy prowadzeniu zajęć umuzykalniających to podawanie piosenek, tańców i wiadomości mu­zycznych w wersji prawidłowej, pewnej i sprawdzonej. Znaczy to, że jeśli nauczycielka nie jest pewna, na czym polega dwuczęściowa bu­dowa utworu lub „pytanie rytmiczne i odpowiedź rytmiczna”, właściwiej będzie, jeśli te hasła programowe pominie zamiast interpre­tować błędnie. Takich tematów stwarzających problemy z pewnością nie będzie zbyt dużo, a do wykorzystania pozostanie zawsze kilka głównych form, będących podstawą umuzykalnienia. Są to: Słuchanie i śpiewanie piosenek. Zajęcia ruchowo-muzyczne. Gra na instrumentach perkusyjnych. Ćwiczenia słuchowe i słuchanie muzyki. Improwizacja. Kolejność przedstawionych form wypływa z ich pozycji w pro­cesie umuzykalnienia. Przy czym jak wynika z powyższego zestawie­nia, głównymi momentami w pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym są piosenka i ruch. Jak powinny wyglądać zajęcia z wykorzystaniem wszystkich wy­mienionych form, aby dzieci systematycznie zapoznawały się z muzyką i wdrażały do realizacji stawianych przed nimi zadań? Idealnej recepty na planowanie zajęć nie ma. Uzależnione to bę­dzie w głównej mierze od przygotowania muzycznego nauczycielki, a również od ogólnego poziomu danej grupy dziecięcej. Częstotliwość i czas trwania zajęć mogą być różne. Będzie dobrze, jeśli odbędą się dwa razy w tygodniu stanowiąc każdorazowo półgodzinną całość. Nie będzie błędem, jeśli nauczycielka połączy umuzykalnienie z inny­mi zajęciami, wplatając piosenkę lub słuchanie utworu muzycznego w tok innych ćwiczeń lub zabawy (np. rysowanie, lepienie, mowa oj­czysta itp.). Ćwiczenia z zakresu wychowania fizycznego mogą być powiązane z szeregiem ćwiczeń umuzykalniających, organizacja grupy może łączyć się z rozpoznawaniem różnorodnych sygnałów dźwięko­wych wykonanych na bębenku, flecie, pianinie… Istotne w planowa­niu umuzykalnienia będzie dostarczenie dzieciom i przyswojenie określonego materiału muzycznego oraz opracowanie go w kilku różnych formach. Podanie zadań do wykonania w formie zabaw, zagadek i konkursów pobudzi aktywność i zainteresowanie dzieci, a tym samym zintensyfikuje proces przyswajania im określonych spraw­ności i wiadomości. Każde zajęcie umuzykalniające powinno być dla dzieci atrakcyj­ne i stanowić przyjemność, w przeciwnym razie wyrządzi tylko szkodę i zniechęci na dłuższy czas do muzyki. Zniechęcić dzieci mogą nie tylko mało interesujące zajęcia. Może tego również dokonać stawianie zbyt trudnych zadań do wykonania. Należy pamiętać, że dzieci 6-letnie uczęszczające przez jeden rok do ogniska znacznie różnią się od swych rówieśników z wysoko zorganizowanego przed­szkola. Różnica między nimi jest olbrzymia i nie zaciera się całkowicie nawet po roku intensywnej pracy. „Prawdziwy” przedszkolak góruje nad swoim równieśnikiem z ogniska trzyletnim doświadczeniem, jest samodzielny, zaradny, szybko reaguje na polecenia. Dzieci rozpoczy­nające zajęcia w grupie przedszkolnej są z reguły nieśmiałe, nie mają wyrobionych nawyków, nie potrafią współżyć z kolegami. Na ogół poruszają się niezgrabnie, nie tańczą, nie znają piosenek ani wierszy. W zamian za to wykazują duże zainteresowanie zajęciami, co rekom­pensuje w pewnej części pozostałe braki i daje ogromną satysfakcję nauczycielce. Pierwsze zetknięcie tych dzieci z muzyką dokonuje się często dopiero w placówce przedszkolnej. Niektóre z nich słyszały tylko radiowe audycje umuzykalniające, inne nie znają w ogóle żadnych pio­senek dziecięcych. Z tego powodu pierwsze tygodnie pobytu dzieci w ognisku należy poświęcić na zajęcia o charakterze wstępnym. Po­legać to będzie np. na obejrzeniu pianina, zademonstrowaniu dzieciom, jak się wydobywa na nim dźwięki: niskie, wysokie, szybkie, wolne, ciche, głośne. Następnym etapem będzie obejrzenie różnych instru­mentów perkusyjnych, poznanie ich nazw, brzmienia, sposobów gry. Jednocześnie wprowadza się słuchanie i próby śpiewania łatwej pio­senki oraz proste ćwiczenia orientacyjne, organizacyjne i słuchowe. Od pierwszych dni pracy z dziećmi należy łączyć różnorodne formy umuzykalnienia nie poprzestając na śpiewaniu i uczeniu piosenek. Poniżej omówimy każdą z zalecanych form. Sposób wykorzystania i zachowania proporcji pomiędzy poszczególnymi z nich pozosta­wiono do dyspozycji nauczycielki.

Both comments and pings are currently closed.
This theme is sponsored by