Słuchanie i śpiewanie piosenek

Piosenka jest najłatwiejszą i najbliższą dziecku formą muzyczną. Będąc przez swą treść słowną jakby kontynuacją mowy, jest dostępna i zrozumiała, przemawia do wyobraźni i uczuć dziecka. Piosenka za­wiera niemal wszystkie elementy muzyczne, z którymi powinny zapoznać się dzieci w czasie swojego pobytu w placówce przedszkolnej. Są to: melodia, rytm, metrum, tempo, dynamika, budowa formalna, akompaniament- W trakcie śpiewania rozwija się aparat głosowy dzieci, poszerza objętość klatki piersiowej, wydłuża oddech. Prowadzone w o-parciu o piosenkę ćwiczenia emisyjne i ortofoniczne poprawiają wy­mowę i pomagają w usuwaniu jej wad. Wprowadzane piosenki mają zwykle różnorakie zastosowanie i ze względu na ich przeznaczenie można dokonać następującego podziału: piosenki przeznaczone do słuchania, piosenki przeznaczone do śpiewania przez dzieci, piosenki służące do wykorzystania przy zabawach ruchowych i inscenizacjach, piosenki wykonywane z towarzyszeniem instrumentów perku­syjnych. Nie jest to podział obowiązujący ani jedyny, można bowiem usys­tematyzować piosenki w zupełnie inny sposób, biorąc pod uwagę inne kryteria, takie jak temat, stopień trudności, skala głosu dzieci itp. Przy doborze repertuaru należy kierować się kilkoma wskazów­kami: Piosenka do nauki nie może być zbyt trudna. W pierwszym okresie nauki piosenka powinna być z zasady wesoła, rytmiczna, o interesującym tekście. Temat piosenki powinien korelować z tematem pozostałych zajęć. Dotyczyć może przedszkola, domu, zjawisk zachodzących w ota­czającej przyrodzie, uroczystości państwowych i przedszkolnych. (Należy pamiętać, aby w listopadzie nie uczyć piosenki o bocianie, a w maju o opadających liściach!) Wybór piosenki musi mieć z góry określony cel — wychowaw­czy, muzyczny, zabawowy itp. Na przykładzie jednej piosenki wy­jaśnić można pojęcie zwrotki i refrenu, inna posłuży do zobrazowania nastroju w muzyce. Dobór piosenek wprowadzonych w ognisku musi być szczególnie starannie przemyślany również ze względu na krótki, zaledwie 10-miesięczny okres pobytu dzieci w tej placówce. W tej sytuacji jedna piosenka powinna spełniać wielorakie zadania, służyć do wyjaśnienia różnych zagadnień. Poniżej podajemy dla przykładu kilka takich piosenek, łącznie z propozycjami ich wykorzystania. Dzieci słuchają piosenki, a następnie starają się opowiedzieć jej treść. Po ponownym wysłuchaniu piosenki próbują określić jej budo­wę (3 zwrotki, po każdej z nich refren). Należy wyjaśnić dzieciom, że refren jest powtarzającą się częścią piosenki. Ma za każdym razem takie same słowa i melodię. Dzieci uczą się refrenu piosenki klaszcząc trzy razy w ręce przy słowach tra — la — la. Zabawa ruchowa przy piosence: przy melodii I, II i III zwrotki swobodny marsz parami po całej sali, podczas refrenu trzy klaśnięcia w ręce, następnie krążenie w dwuosobowych kółeczkach. Dzieci śpiewają melodię piosenki na różnych sylabach — la, la, la; li, li, li; nu, nu, nu; ti, ti, ti itp. Klaszczą rytm piosenki, a następnie wykonują go na dowolnym instrumencie perkusyjnym. Nanka całego tekstu piosenki i śpiewanie kolejno przez poje­dyncze dzieci krótkich fragmentów tak, aby nie powstawały pauzy w czasie zmiany śpiewających. Próba gwizdania melodii piosenki. Dzieci słuchają piosenki, omawiają jej treść, utrwalają sobie pojęcie zwrotki i refrenu. Zabawa z eksponowaniem lewej ręki: swobodny marsz po sali przy akompaniamencie I, II, III zwrotki piosenki. Podczas refrenu każdy „gra” lewą ręką na kolanie, podłodze, ścianie, krzesełku itp. lekko uderzając w rytmie piosenki. Innym wariantem zabawy będzie utworzenie par podczas refrenu przez podanie dowolnemu dziecku lewej ręki. Utworzą się w ten sposób „wiatraki”, które będą się obracały dookoła krokiem marszo­wym lub podskokami z nogi na nogę. Dzieci śpiewają melodię piosenki na różnych sylabach, naśladu­jąc brzmienie różnych instrumentów, np.: tru tu tu, fiu fiu fiu, bum bum bum itp. Prosta instrumentacja piosenki z zastosowaniem cymbałów, bębenków i tamburyn: podczas kolejnych zwrotek dzieci grają na cymbałkach dźwięk „C” (zwykle są to czerwone płytki), przy refre­nie cymbałki milkną, włączają się najpierw bębenki, a następnie, przy powtórzeniu refrenu tamburyna (z miarowym akcentowaniem ćwierć-nut). Piosenka stwarza również okazję do zaprezentowania dzieciom orkiestry wojskowej, pieśni żołnierskich z płyty lub z taśmy, może być też uzupełniona wierszem czy inną, trudniejszą piosenką wykonaną przez nauczycielkę. Dzieci słuchają piosenki, omawiają jej treść, budowę, uczą się refrenu. Zabawa oparta na improwizacji ruchowej: dzieci poruszają się swobodnie po całej sali przy dowolnym akompaniamencie (forte­pian, flet, bębenek). Na pojawienie się melodii piosenki, zagranej na dowolnym instrumencie lub nuconej przez nauczycielkę naśladują zwierzęta i leśne ludki występujące w piosence, a więc: ptaszki, żabki i krasnoludki. Leśne ludki stwarzają najwięcej możliwości improwizacyjnych i pozwalają na puszczenie wodzy fantazji dzieci. Śpiewanie piosenki z podziałem na role: kolejne zwrotki śpiewa solo dwoje dzieci, refren wykonuje cała grupa. Urozmaicenie piosenki instrumentami perkusyjnymi — trójką­tami i grzechotkami. Przy refrenie piosenki (słowa ,,A z nią…”) na każde ,,raz” dzieci uderzają w trójkąty, przy zakończeniu tekstu (słowa „wesoło”) dołączają się grzechotki (trzy razy miarowo w rytmie ćwierćnuty). Wysłuchanie piosenki, omówienie jej treści i budowy (cztery zwrotki, po każdej z nich refren). Określenie nastroju piosenki (we­soła) oraz przeznaczenia (do maszerowania, na pochód itp.) Nauka refrenu piosenki. Zabawa przy piosence: marsz rzędem po sali za prowadzącym dzieckiem przy melodii kolejnych zwrotek. Przy melodii refrenu rząd zatrzymuje się, a dzieci naśladują ruchami grę na dowolnych instrumentach — trąbkach, bębenkach, akordeonach, gitarach, fle­tach itp. Nauka piosenki, śpiew zbiorowy, indywidualny, z podziałem na role. Korowód marszowy po całej sali z chorągiewkami albo z kwia­tami. Instrumentacja piosenki z zastosowaniem trójkątów, bębenków i grzechotek. Jedno z dzieci wystąpi w roli dyrygenta starając się taktować na dwa (na „raz” ruch ręki w dół, na „dwa” do góry). Przy melodii kolejnych zwrotek dzieci miarowo przygrywają na trójkątach. Podczas refrenu akompaniament trójkątów cichnie, na­tomiast odzywają się bębenki (6 taktów). Ostatnie dwa takty (tekst „…a orkiestra gra!”) wykonują razem dzieci grające na grzechotkach i kołatkach odtwarzając rytm piosenki. Wysłuchanie piosenki, omówienie jej treści, określenie budowy Nauka refrenu ze szczególnym zwróceniem uwagi na zmianę tekstu przy powtórzeniu. Zabawa ruchowa: przy melodii kolejnych zwrotek dzieci na­śladują ruchem konie, małpkę, pajaca i żonglera występujących w piosence. Podczas refrenu stoją i klaszczą rytmicznie w ręce. Nauka tekstu kolejnych zwrotek, śpiew zespołowy i indywidual­ny. Wykonanie piosenki z podziałem na role — czworo wybranych dzieci śpiewa indywidualnie kolejne zwrotki, pozostałe śpiewają refren. Instrumentacja piosenki z zastosowaniem trójkątów, bębenków, grzechotek, talerzy. Trójkąty akompaniują przy kolejnych zwrotkach w rytmie ćwierćnut. Pierwszą część refrenu (do repetycji — po­wtórzenia) wykonują na bębenkach lub tamburynach grając w rytmie piosenki. W drugiej części refrenu (powtórzenie) odzywają się grze­chotki (lub kołatki) odtwarzając również rytm piosenki. Talerze me­talowe włączamy do gry tylko dwa razy akcentując w czasie refrenu słowo „…pięknie”. Inscenizacja ruchowa piosenki z towarzyszeniem orkiestry perkusyjnej. Sposób wykonania inscenizacji nasuwa treść piosenki. Jednym z roz­wiązań może być podział dzieci na trzy grupy: orkiestrę, artystów i chór, oraz ustawienie ich w trzech miejscach sali. Dzieci biorące udział w orkiestrze otrzymują instrumenty i stojąc lub siedząc będą na nich grały tak, jak nauczyły się poprzednio. Orkiestrze towarzyszyć będzie „chór”, natomiast „artyści” wystąpią kolejno zgodnie z treścią piosenki. Przecwałują więc najpierw konie kończąc swój występ ukło­nami, a następnie rozpocznie popisy małpka wraz z pajacem. Występy zakończy żongler rzucając i łapiąc piłkę. Podane przykłady nie wyczerpują oczywiście wszystkich możli­wości, jakie stwarza opracowanie piosenki, są jedynie próbą przed­stawienia kilku wariantów jej wykorzystania. Na tych samych piosen­kach można wyjaśnić dzieciom problem dynamiki poprzez śpiewanie ciszej i głośniej, zagadnienie tempa przez zmianę szybkości śpiewu oraz rolę akompaniamentu. Dzieci powinny umieć wyodrębnić ele­menty piosenki: tekst, melodię i akompaniament. Przy nauce śpiewania należy dbać o higienę głosu dzieci, nie pozwo­lić na krzyk i zbyt głośny śpiew, nie zachęcać do śpiewania w czasie intensywnego ruchu, po zmęczeniu lub w nie przewietrzonej sali. Ważne jest również zachowanie prawidłowej pozycji — swobodnej, rozluźnionej, ale mimo to wyprostowanej.

Both comments and pings are currently closed.
This theme is sponsored by