Rozwój fizyczny

Podstawowymi wskaźnikami rozwoju fizycznego dziecka są: proporcje między poszczególnymi częściami ciała, wzrost i ciężar, dojrzałość kośćca i rozwój uzębienia. Sylwetka i proporcje budowy ciała. Typowy 6-latek to dziecko smukłe, długonogie, poruszające się swobodnie i harmonij­nie. Głowa dziecka jest już niemal wielkości głowy człowieka dorosłego, jednak proporcje części czaszki są inne. Rozwój szczęk, zmiana uzę­bienia i szybkie powiększanie się objętości zatok obocznych nosa powodują rozwój części twarzowej czaszki. U młodszego dziecka do­minowała jej część czołowa. Naturalne krzywizny kręgosłupa nie są jeszcze w pełni wytworzo­ne. Plecy 6-latka są płaskie, a łopatki lekko odstają. Klatka piersiowa jest dobrze wysklepiona. Brzuch wysunięty ku przodowi z powodu słabości jego mięśni, co wraz z wyraźną jeszcze lordozą lędźwiową kręgosłupa (wygięcie odcinka lędźwiowego kręgosłupa ku przodowi) przypomina czasem „kogucią” postawę, typową dla dziecka pięcio­letniego. U sześciolatka dopuszczalna jest tylko niewielka koślawość kolan (ustawienie nóg w kształcie litery x), większe odchylenie świadczy o wadach postawy. Łuk podłużny stopy powinien być wyraźnie za­znaczony — widoczny w pozycji stojącej. Wysokość i ciężar ciała. Do określania prawidłowości roz­wojowych w zakresie wysokości i wagi ciała służą siatki percentylowe. Linie poziome siatki oznaczają wzrost w centymetrach lub ciężar podany w kilogramach. Linie pionowe wy­znaczają wiek dziecka w odstępach półrocznych. Krzywe zaznaczone na siatce określają normy rozwojowe. Aby ustalić wielkość centyla dla danego dziecka, znajdujemy na siatce punkt przecięcia się linii odpowiadającej wiekowi badanego z linią wysokości lub ciężaru. Dzieci, których wysokość i ciężar ciała znajdują się poniżej 10 centyla lub powyżej 90 centyla, wymagają obserwacji, te zaś, które znajdują się poniżej 3 centyla i powyżej 97 centyla, należy skierować do badania specjalistycznego. Na przykład dziewczynka w wieku 6 lat i 6 miesięcy, której wzrost wynosi 117 cm, jest dzieckiem o prawidłowej wysokości, gdyż jej linie wieku i wysokości (pionowa i pozioma) przecięły się w pobliżu krzywej o wartości 50’centyli. Natomiastjej rówieśnica o wysokości 110 cm (w przedziale od 3 do 10 centyla) wymaga obserwacji lekarskiej, a w przypadku wzrostu wynoszącego 107 cm (poniżej 3 centyla) powinna być pod­dana leczeniu. Siatki percentylowe służą również do oceny dynamiki rozwoju. Pomiary wysokości i ciężaru ciała wykonywane w odstępach czaso­wych i nanoszone na siatkę tworzą indywidualną krzywą rozwojową. Prawidłowy roczny przyrost wysokości dziecka w wieku przed­szkolnym wynosi 5—6 cm, a ciężaru ciała od 1,5 do 2 kg. Wolniejsze niż przeciętne wzrastanie lub zahamowanie wzrostu wymaga rozpo­znania przyczyn i leczenia. Podobnie brak przyrostu ciężaru lub przy­rost zbyt powolny jest zjawiskiem niepokojącym. Na marginesie zaznaczamy, że kolejne roczniki dziecięce rozpo­czynające naukę szkolną wykazują stały wzrost wysokości i wagi w stosunku do swych rówieśników z ubiegłych lat. Dzieci ze środo­wisk miejskich górują wzrostem i ciężarem ciała nad swymi kolegami ze środowisk wiejskich. Obserwuje się jednak stopniowe wyrówny­wanie tych dysproporcji. Chłopcy (niezależnie od warunków środo­wiskowych) są procentowo nieco wyżsi od dziewczynek i więcej ważą. Dojrzałość kośćca. Układ kostny dziecka w wieku przedszkol­nym jest jeszcze słabo zwapniony. Wraz z rozwojem kośćca następuje mineralizacja. Proces ten odbywa się wokół jąder kostnienia. Ich miej­sce pojawiania się, czas i kolejność są względnie stałe. Rozwój uzębienia. Około 6—7 roku życia rozpoczyna się wy­miana zębów. O. kilka miesięcy wcześniej, w wolnej przestrzeni za zębami mlecznymi wyrastają cztery stałe zęby trzonowe. Stopniowe wypadanie zębów mlecznych powinno zakończyć się do 11 roku życia. Dzieci 6-letnie ze środowisk miejskich przeciętnie mają więcej zębów stałych niż ich wiejscy rówieśnicy. Dziewczynki (niezależnie od wa­runków środowiskowych) wykazują szybszy rozwój uzębienia od chłopców.

Both comments and pings are currently closed.
This theme is sponsored by