Rozwijanie sprawności ruchowej

Troska o wszechstronne wychowanie dziecka, zapewnienie właś­ciwych warunków do osiągnięcia dojrzałości fizycznej, społecznej i umysłowej, umożliwiającej podjęcie systematycznej nauki szkolnej to naczelne zadanie przedszkolnych oddziałów dla 6-latków. Przystępując do rozwijania sprawności ruchowych wychowanków nauczyciel przedszkola powinien dążyć do realizacji następujących haseł programowych na tle integralnie ujmowanej działalności wy­chowawczej : stymulowanie rozwoju fizycznego, sprawności fizycznej i ru­chowej oraz cech motorycznych przez odpowiednio dobrane i syste­matycznie stosowane bodźce ruchowe, harmonijny rozwój fizyczny każdego dziecka, wytwarzanie nawyków umiejętnego korzystania z czynników naturalnych, jak: słońce, woda, powietrze itp., nauczanie i doskonalenie różnych form aktywności ruchowej, rozwijanie zainteresowań sportowych przez stosowanie ele­mentarnych form ruchu z dziedziny wybranych dyscyplin (sportów zimowych czy pływania), kształtowanie charakteru, cech i postaw społecznych przez roz­wijanie umiejętności zespołowego współdziałania, samokontroli, wy­rabianie odpowiedzialności, pilności, wiary we własne siły, koleżeń­stwa itp. Podstawowymi formami ruchu stosowanymi w pracy z 6-latkami powinny być: zabawy ruchowe, ćwiczenia gimnastyczne, gry, zabawy i ćwiczenia terenowe (tory przeszkód, ścieżki zdrowia), zabawy i ćwiczenia na śniegu i lodzie z elementami sportów zimowych (saneczkowanie, narciarstwo, łyżwiarstwo), zabawy i ćwiczenia w wodzie (ewentualnie z elementami nauki pływania). Zabawy ruchowe wzbogacają życie dziecka, wszechstronnie wpły­wają na rozwój jego osobowości. Wielka ich różnorodność, jak również łatwość organizowania, wysuwa je na pierwsze miejsce w pracy z dzieć­mi. Zabawy ruchowe: wprowadzają radosny nastrój, stanowią atrakcję i rozrywkę, przyczyniają się do dobrego samopoczucia, dają dziecku pełną swobo­dę oraz możliwość zaspokojenia naturalnej potrzeby ruchu, wyrabiają sprawność fizyczną, poszerzają i doskonalą zasób potrzebnych i praktycznych umiejętności, rozwijają samodzielność, zaradność, odwagę, wyzwalają inicjatywę i pomysłowość dziecka, pobudzają wy­obraźnię i ambicję, napawają wiarą w siebie i często są źródłem zdro­wego optymizmu, przygotowują do społecznego współdziałania i współżycia, uczą przystosowania się do czynności wykonywanych przez cały zespół rówieśników, stwarzają okazje do kształtowania dodatnich cech charakteru, jak opanowanie, zdyscyplinowanie, wytrwałość, dokładność, uczci­wość, odpowiedzialność, koleżeńskość, uczynność itp., rozwijają umysł, wzbogacają wiedzę dziecka, utrwalają szereg pojęć, rozwijają spostrzegawczość, orientację w przestrzeni, umieję­tność oceny odległości i kierunku, poznawanie stosunków liczbowych, barw, kształtów, sygnałów itp., podnoszą stan zdrowotny, przyspieszają pracę serca, płuc, prze­mianę materii itp., podnoszą sprawność ogólną oraz wydolność i od­porność organizmu, stwarzają najlepsze warunki do czynnego odpoczynku ze wzglę­du na różnorodność ruchów oraz możliwość organizowania i prowa­dzenia na wolnym powietrzu w ciągu całego roku. W pracy z 6-latkami nauczyciel powinien starać się dobierać przede wszystkim takie zabawy, które: uwzględniają konkretne potrzeby danej grupy, polegają na manipulowaniu różnymi przyborami i przedmio­tami, bowiem nabywanie wprawy w wykonywaniu czynności manu­alnych i manipulacyjnych stanowi ważny element w osiąganiu doj­rzałości szkolnej, doskonalą czynności podstawowe, niezbędne każdemu czło­wiekowi, jak: chodzenie, bieganie, skakanie, rzucanie, chwytanie, wspinanie się, pokonywanie przeszkód, utrzymywanie równowagi, toczenie, popychanie itp., oraz takie formy i rodzaje ruchu, które wpły­wają na rozwój cech motorycznych, jak siła, szybkość, zwinność i wy­trzymałość. Mając na uwadze względy wychowawcze i kształcące należy: przygotować wraz z dziećmi właściwy teren i odpowiednie przybory i pomoce (stosowanie ich w zajęciach ruchowych zwiększa zainteresowanie, pobudza aktywność i wyobraźnię dzieci), rozdać przybory, wyznaczyć orientacyjne miejsca postoju i zatrzymania się, jak garaże, gniazda (koła) dla ptaków, podzielić grupę na zespoły lub ustawić parami, w rozsypce itp., w zależności od potrzeby, zapowiedzieć temat zabawy i zainteresować nim dzieci, w czasie trwania zabawy wszystkie instrukcje podawać krótko i zrozumiale — mają one wyrobić szybką reakcję na podawane sygnały, karność, opanowanie, podporządkowywanie się przepisom i umiejętne współdziałanie w zespole, prowadzić zabawę w sposób naturalny, swobodny, dać możli­wość wyżycia się ruchowego dzieciom, oczywiście z zapewnieniem ogólnej dyscypliny, obserwować grupę, zwracać uwagę na dzieci mniej sprawne, zachęcać, a jeśli trzeba — dyskretnie udzielić pomocy; na zakończenie należy krótko omówić przebieg zabawy, ocenić grupę, poszczególne zespoły lub jednostki, zebrać i uporządkować przybory i pomoce. Wszystkie zabawy ruchowe staramy się z zasady prowadzić na powietrzu, a jeśli w sali to przy otwartych oknach. W programie pracy z 6-latkami przewidziane są różne rodzaje zabaw ruchowych. Są to: zabawy orientacyjno-porządkowe, które pomagają nau­czycielowi w kierowaniu grupą, ułatwiają organizację zajęć, wymagają skupienia uwagi, szybkiej orientacji i reakcji na sygnały, polecenia i znaki umowne, zabawy bieżne z pościgiem oraz wyścigi, które dostarczają dziecku wiele emocji, mają duże znaczenie dla rozwoju całego orga­nizmu, podnoszą wydolność układu krążenia, oddychania, przemiany materii oraz kształtowania aparatu ruchowego, wyrabianie siły i wy­trzymałość, zabawy na czworakach wpływają na prawidłowość kształ­towania się naturalnych krzywizn kręgosłupa, głównie odcinka lędź­wiowego, wzmacniają pas barkowy, zabawy rzutne i z toczeniem wyrabiają siłę, zręczność, zwinność, uczą posługiwania się różnymi przyborami, kształcą także zdolność oceny kierunku i odległości, przyczyniają się do doskonalenia koordynacji nerwowo-ruchowej — oka i ręki, zabawy skoczne intensywnie pobudzają pracę serca, płuc, przyspieszają przemianę materii, wzmacniają mięśnie nóg, stawy sko­kowe i kolanowe, wyrabiają sprawność ruchową, poczucie rytmu, zwinność, skoczność, estetykę ruchów, zabawy z elementami równowagi wyrabiają koordynację nerwowo-ruchową, doskonaląc sprawność o charakterze użytkowym. Dla zilustrowania tego szerokiego wachlarza zabaw przedszkolnych podajemy kilka charakterystycznych przykładów: Pociągi. Przybory: Zielona chorągiewka lub tarcza Przygotowanie: dzieci ustawiają się w kilka kolejek. Pierwsze dziecko jest lokomotywą i zarazem maszynistą, każde stojące za nim — wagonikiem. Dzieci w rzędzie trzymają się jedno drugiego — naj­lepiej za ubranie lub w pasie. Zabawa: Na polecenie lub zapowiedziany sygnał, wyznaczony pociąg lub wszystkie pociągi naraz ruszają w drogę. Maszynista musi być ostrożny i czuwać, by nie pogubić przyczepionych wagoników. Maszyniści okrężnymi ruchami rąk naśladują obracanie się kół, a wszy­stkie dzieci — głos sapiącej lokomotywy (sz-sz-sz), turkot kół (tu-tu-tu), gwizd pociągu itp. Pociąg nabiera szybkości, zwalnia zbliżając się do stacji i zatrzymuje się, gdy ukaże się czerwone światło. Nauczyciel może uatrakcyjnić zabawę kierując np. pociąg przez most (dwie linie wyrysowane na ziemi), przez tunel (między dwiema ustawionymi obok siebie ławeczkami lub pod podniesionymi rękami dwojga dzieci). Samoloty. Przygotowanie: Wyznaczenie miejsca na hangary. Zabawa: Na sygnał startu dzieci wyciągają ramiona w bok i bie­gają po sali lub placyku, naśladując krążące samoloty; przechylają się raz na jedno, raz na drugie skrzydło, formują eskadry itp. Na sygnał „powrót na lotnisko!” ustawiają się w wyznaczonych miejscach (w han­garach). Do zabawy wprowadzamy element współzawodnictwa, dzieląc grupę na zespoły i punktując sprawne, równe i szybkie usta­wienie się samolotów w hangarach. Taniec liści. Pomoce: Kilka liści, nazbieranych w czasie jesiennego spaceru lub np. wyciętych z kolorowego papieru. Przygotowanie: dzieci stoją w gromadzie przed nauczycielką. Zabawa: Nauczycielka objaśnia: „Gdy pokażę jeden liść — bie­gajcie pojedynczo na palcach zręcznie się wymijając, a gdy zobaczycie 2,3,4 liście, zwiążcie szybko kółeczka — w każdym kółku ma być tyle dzieci, ile liści trzymam w górze. Chodźcie powoli stale śledząc moje ruchy, bo liczbę liści podnoszonych do góry będę często zmieniała!”. Nauczycielka powtarza zabawę kilka razy i nagradza pochwałą te dzieci, które szybko i poprawnie związały kółko. Poszukaj swojego koloru. Przybory: Dwie chorągiewki dla nauczycielki w dwu różnych ko­lorach i w tych samych kolorach szarfy dla dzieci. Połowa dzieci dostaje szarfy w jednym kolorze, połowa w drugim. Przygotowanie: Po rozdaniu szarf przez dyżurnych, dzieci za­kładają je na siebie. Nauczycielka podnosi ręce w bok, trzymając w każdej dłoni po jednej chorągiewce i poleca dzieciom ustawić się w rzędach każdy naprzeciw swego koloru. Zabawa: Na polecenie nauczycielki dzieci rozbiegają się w róż­nych kierunkach, a na hasło „stój” zatrzymują się tyłem do prowadzą­cej zabawę i zamykają oczy. Nauczycielka przebiega na inne miejsce sali lub boiska i przywołuje dzieci do siebie dowolnie podanym syg­nałem. Dzieci otwierają oczy, biegną w kierunku nauczycielki i ustawiają się ponownie w 2 rzędach, każdy przed chorągiewką odpowiadającą kolorowi otrzymanej szarfy. Wygrywa, otrzymując oklaski ten rząd, który pierwszy wykona zadanie. Dzieci w lesie. Przybory: Szarfy (najlepiej w zielonym kolorze dla połowy ba­wiącej się grupy dziecięcej). Przygotowanie: Dyżurni rozdają szarfy dzieciom. Dzieci ozna­czone szarfami rozstawiają się luźno po sali — są to drzewa w lesie. Zabawa: Dzieci bez szarf biegają w różnych kierunkach uważając, aby nie potrącić się nawzajem ani nie uderzyć „drzewa”. Na sygnał i zawołanie „stój” dzieci zatrzymują się. Nauczycielka poleca rozejrzeć się i stanąć za najbliższym „drzewem”, jednocześnie oznajmia, że ona też bierze udział w zabawie i trzeba się spieszyć, ponieważ nie wszystkie dzieci znajdą drzewo. Po kilkakrotnym powtórzeniu zabawy dzieci zamieniają się rolami i zabawa trwa dalej. Pułapka. Przygotowanie: Połowa dzieci wiąże koło, trzymając ręce wznie­sione tak, aby można było swobodnie wbiegać i wybiegać z niego. Zabawa: Pozostałe dzieci przebiegają pod wzniesionymi rękami kolegów do środka koła i na zewnątrz. Niespodziewanie nauczycielka klaszcze w ręce i mówi „klap”. Na ten sygnał pułapka się zamyka, dzieci tworzące koło przysiadają opuszczając ręce w dół. Po chwili pułapka się otwiera, dzieci siedzące w kole wstają i podnoszą ręce, a pozostałe znów przebiegają tam i z powrotem. Zabawę można przeprowadzić następująco: powtórzyć 2 — 3 razy bieg dla każdej grupy, obliczyć łączną liczbę dzieci złapanych we wszystkich biegach i ogłosić grupę, która zwyciężyła(wygrywa ten zespół, który złapał więcej dzieci do pułapki), złapani za każdym razem powiększają pułapkę i gdy biegające wszystkie dzieci zostaną złapane, następuje zmiana ról. Uwaga: Zamiast biegu można wprowadzić czworakowanie. Berek. Przybory: 1 piłka. Przygotowanie: Dzieci w rozsypce na sali lub na boisku na ogra­niczonym terenie. Dziecko wyznaczone na berka otrzymuje piłkę średniej wielkości. Zabawa: Dzieci uciekają od berka i zatrzymują się wtedy, kiedy berek zawoła „stój”. Berek celuje piłką w dowolne dziecko (tylko niżej pasa!). Kogo piłka dotknie, ten biegnie za nią, chwyta i zostaje berkiem. Wszystkie dzieci uciekają, aż usłyszą ponownie hasło „stój”. Jeśli berek nie trafi nikogo piłką, wtedy zostaje berkiem po raz drugi. A oto druga odmiana zabawy w berka, tym razem oznaczonego szarfą. Zabawa: Wyznaczone na berka dziecko biega za uciekającymi, starając się dotknąć kogoś i tym samym przekazać mu swoją rolę. Aby uchronić się przed schwytaniem, uciekający może jednak przyjąć choćby w ostatniej chwili postawę wyprostowanego, nieruchomego słupka. Jeśli jednak się poruszy, berek ma prawo dotknąć go i przeka­zać swoją szarfę. Natarcie. Przygotowanie: Dwie linie wyznaczające mety po dwóch stro­nach boiska lub sali (odległość linii dowolna). Dzieci stają na jednej linii zwrócone przodem do drugiej mety. Zabawa: Na umowny sygnał, dzieci wznosząc okrzyki biegną do mety i przyjmują pozycję uprzednio zapowiedzianą (poprawne stanie, siad skrzyżny, siad klęczny, leżenie przodem itp.). Należy dopilno­wać, aby dzieci wybiegały dopiero po sygnale. Przed rozpoczęciem biegu i po nim obowiązuje cisza. Wyścig rzędów. Przybory: 2 chorągiewki oprawione w podstawki. Przygotowanie: Dzieci ustawiają się w dwu rzędach przed linią startową. Naprzeciwko rzędów, w odległości 15 — 20 kroków, znaj­dują się chorągiewki. Zabawa: Na sygnał, dzieci wybiegają kolejno z obydwu rzędów — jedno za drugim — w kierunku swojej chorągiewki, obiegają ją wokoło i wracają na linię, ustawiając się równo w kolejkach. Wygrywa ten rząd, który pierwszy wykonał zadanie. Dogoń swoją parę. Przybory: Szarfy w 2 kolorach. Przygotowanie: Ograniczenie terenu zabawy i wyznaczenie jednej linii, wzdłuż której ustawiają się dzieci parami (po jednej stronie stają dzieci w szarfach zielonych, po drugiej w czerwonych). Zabawa: Nauczycielka wywołuje „kolor uciekający”, np. czerwo­ny. Dzieci w czerwonych szarfach rozbiegają się w dowolnych kierun­kach. „Kolor zielony” wybiega na hasło „łap” — i przyprowadza swoją parę na miejsce. Nauczycielka wywołuje kolory na zmianę i po każdej gonitwie wyróżnia troje dzieci, które najszybciej przyprowadziły swoich współpartnerów. Dla urozmaicenia możemy wprowadzić zasadę „zdobywania szarf”, które otrzymują w nagrodę te dzieci, które złapią swych współpartnerów w oznaczonym czasie. Pieski przechodzą przez płotek. Przygotowanie: Dzieci tworzą dwie grupy. Jedna z nich staje w szeregu, podając sobie ręce tak, aby między żerdkami „płotka” były odstępy. Naprzeciwko, w odległości pięciu kroków, pozostałe dzieci na czworakach naśladują pieski. Zabawa: „Pieski” na czworakach biegną od płotka i każdy z nich obiega z prawej strony „swoją żerdkę”, tzn. dziecko stojące na­przeciwko, i drugim otworem w płocie wraca na swoje miejsce. Z kolei następuje zmiana ról. Jaszczurki. Przygotowanie: Nauczycielka wyznacza dwie grupy. Jedna grupa ustawiona szeregiem podaje ręce tworząc w ten sposób kratę dla jaszczurek. Pozostałe dzieci ustawiają się w kolejce. Zabawa: Jaszczurki biegną na czworakach krętą linią, pod rę­kami stojących dzieci mijając przeszkody raz z lewej, raz z prawej strony. Bieg wykonują dzieci kolejno, w dość dużej odległości od sie­bie, w tempie umiarkowanym. Z kolei następuje zmiana ról. Jeśli zastosujemy dwie kraty i dwie grupy jaszczurek, to można wprowa­dzić współzawodnictwo. Która grupa j aszczurek przebiegnie szybciej i zwinniej wymijając przeszkody. Wyścigi na czworakach. Przygotowanie: Dzieci siadają skrzyżnie rzędami (liczba ćwi­czących w każdym rzędzie jednakowa) przed linią startu. W odległości kilku kroków od linii startu rysujemy linię mety, na której ustawiamy chorągiewki naprzeciwko każdego rzędu. Zabawa: Na sygnał pierwsze dzieci z rzędów biegną na czwo­rakach do swojej chorągiewki, obiegają ją wkoło, a następnie zwykłym biegiem wracają do swojego rzędu i siadają na końcu. Nauczycielka w czasie zabawy kolejno ogłasza imiona dzieci, które już wykonały to zadanie. Bieg na czworakach można dodatkowo urozmaicić np. przejściem przez okienko (obręcz ustawioną pionowo i trzymaną przez wyzna­czone dzieci) itp. Rzuć i złap! Przybory: woreczki lub piłki: rzut w górę oraz chwyty jednorącz lub oburącz (w miejscu, w chodzie i w biegu), rzut i chwyty połączone z dodatkowym ruchem, np. po rzucie klasnąć w ręce, wykonać rękami „młynka”, obrócić się dokoła, przy-siąść itp., rzut na odległość ponad przeszkodę, rzut do celu (tarczy, kosza, dużej piłki, obręczy itp.), rzut piłką o ścianę i chwyt oburącz, — odbijanie piłki o ziemię (kozłowanie) w miejscu, później w cho­dzie i w biegu. Toczenie piłki. Przybory: piłka gumowa lub lekarska (1 kg): poza wyznaczoną metę, do bramki wyznaczonej chorągiewkami, klockami, w parach do siebie (raczej w pozycjach niskich), z omijaniem przeszkód ustawionych w linii prostej i łamanej. Piłeczki. Dzieci stoją w gromadzie, każde trzyma piłkę. Na polecenie dzieci odbijają piłkę od ziemi i skaczą rytmicznie wraz z nią. Dla odpoczynku można zastosować łatwe ćwiczenia z piłką w siadzie skrzyżnym. Skaczący pajac. Ustawienie w luźnej gromadzie. Dzieci wykonują podskoki rozkroczno-zwarte. Odmianą tej zabawy będzie tzw. „pochód pajaców”. Dzieci ustawiają się w 3 — 4 rzędach. Przed każdym rzędem 6—8 woreczków lub krążków, ułożonych w odstępach jednego kroku. Dzieci przechodzą podskokami rozkroczno-zwartymi w ten sposób, że omijają rozkrokiem leżące woreczki, a zeskok wykonują w odstę­pach między woreczkami. Dzieci ćwiczą kolejno jedno za drugim. Można wprowadzić współzawodnictwo: ,,Która grupa wykonała za­danie sprawniej i szybciej?”. Zabawy — na jednej nodze: — rysowanie kółka palcami stopy nogi wolnej po podłożu i w po­wietrzu, dotykanie czołem kolana nogi wzniesionej, klaskanie nad kolanem i pod kolanem nogi wzniesionej, przekładanie nogi przez splecione ręce, obracanie się dokoła osi ciała i (na sygnał) zatrzymanie się w staniu jednonóż, rozłożenie ramion w bok, pochylenie się do przodu i wykona­nie jaskółki. Przejście po ławeczce: krokiem zwykłym, mierniczym (stopa przed stopą), we wspięciu, z woreczkiem na głowie, z piłką trzymaną oburącz, z przekraczaniem położonych przedmiotów 4—5, z podrzucaniem woreczka, piłki, z przekładaniem przedmiotów z jednej strony na drugą, po listwie odwróconej ławeczki.

Both comments and pings are currently closed.
This theme is sponsored by