Prowadzenie rozmó z dziećmi

W całokształcie pracy nad rozwijaniem mowy i myślenia duże znaczenie spełniają rozmowy nauczycielki z dziećmi. Dobrze przy­gotowana i przeprowadzona rozmowa pozwala realizować następują­ce zadania: uczyć wypowiadania się w sposób jasny i zwięzły na określony temat, wyrabiać umiejętność uważnego słuchania wypowiedzi roz­mówcy — nauczyciela lub kolegi — i nawiązania do niej, wzbogacać słownictwo dotyczące zagadnienia, które jest przed­miotem rozmowy, — wdrażać do formułowania pytań, — wyrabiać krytyczny stosunek do własnych i cudzych wypowie­dzi. Ponadto podczas rozmowy uściślać można i wzbogacać wiadomości dzieci o życiu społecznym, przyrodzie i technice. Chcąc z pożytkiem dla dzieci realizować ten rodzaj zajęcia, trzeba zdać sobie sprawę, że rozmowa to jedno z najtrudniejszych zajęć w przedszkolu i nie może być nadużywana. Nauczycielki nie zawsze zdają sobie sprawę i pro­wadzą rozmowy zbyt częste, gdy dzieci mają jeszcze niewiele wiado­mości na wybrany temat, przekazując im w sposób werbalny i mało ciekawy różnorodne, nie zawsze potrzebne informacje. Aby takich sytuacji uniknąć, trzeba dobrze zdawać sobie sprawę z tego, czym po­winna charakteryzować się rozmowa i jak powinna ona przebiegać. Zasadnicze wskazania dotyczące prawidłowego sposobu przepro­wadzenia rozmowy, która ma zrealizować wymienione wyżej zadania, ująć można w kilku punktach. Każda zaplanowana rozmowa musi mieć jasno sprecyzowany cel — nauczycielka zdaje sobie sprawę, do czego zmierza i co chce przez dane zajęcie osiągnąć. Temat rozmowy musi być sformułowany w sposób konkretny, ale niezbyt wąski, aby dzieci miały możliwość swobodnego wypowia­dania się. Konieczne jest ustalenie pewnych kolejnych etapów, uwzględ­nianych w toku rozmowy i problemowych pytań. Rozmowy z całą grupą mogą być prowadzone tylko wtedy, gdy dzieci mają już pewne wiadomości i doświadczenia związane z przed­miotem rozmowy lub będą wypowiadały się na temat aktualnie ob­serwowanych przedmiotów, faktów, sytuacji. Na przykład rozmowy ,, o pracy sprzedawcy, stolarza, listonosza” i podobne można prowa­dzić dopiero wtedy, gdy dzieci zetknęły się bezpośrednio z przedsta­wicielem tego zawodu, miały możliwość usłyszeć opowiadanie, obej­rzeć ciekawe przezrocza, wykorzystać swoje przeżycia i doświadczenia w zabawie itp. Rozmowa nie może przybierać formy odpowiadania na szczegó­łowe pytania nauczycielki. Kierowane do dzieci pytania muszą mieć charakter szerzej ujętych problemów, pobudzać myślenie dziecka, skłaniać do zastanawiania się, stawiania pytań i dawać możliwość udzielania różnych odpowiedzi. Prowadząc rozmowę nie należy wymagać, aby dzieci odpowia­dały zawsze „pełnym zdaniem”, ponieważ jest to często nienaturalne, utrudniające dzieciom wypowiadanie się, niekiedy wręcz zniechęcające do mówienia. Powyższe uwagi uściślą dwa przykłady pokazujące sposób prze­prowadzenia rozmowy z 6-latkami. Praca ludzi w naszym mieście (lub wsi). Cel rozmowy: Zachęcenie do obserwowania pracy ludzi w naj­bliższym środowisku, poznawanie specyfiki niektórych zawodów. Przygotowanie do rozumienia społecznego znaczenia pracy. Dostar­czenie doświadczeń i wiadomości z tej dziedziny życia społecznego. Utrwalanie nazw niektórych zawodów i wykonywanych czynności. Przygotowanie do rozmowy: spacer po najbliższej okolicy, towarzy­szenie podczas zakupów, załatwianie spraw w zakładach usługowych, podczas spaceru, wycieczki itp. Zbieranie obrazków przedstawiających pracę ludzi w różnych zawodach, słuchanie opowiadania, oglądanie przezroczy, rysowanie lub malowanie na ten temat. Przebieg rozmowy: Wypowiedzi dzieci na temat obserwacji pracy ludzi poczynionych podczas zajęć w przedszkolu i towarzysząc rodzicom (nazwy zawodów, wykonywanych czynności, charakterystyczny ubiór itp.). Porównanie pracy rodziców (na podstawie uzyskanych od nich informacji) z pracą obserwowaną w środowisku społecznym. Wypowiedzi na temat, dlaczego ludzie pracują, komu potrzebna jest ich praca, z czyjej pracy korzystają dzieci w przedszkolu. Który z poznanych zawodów chciałoby wykonywać samo dziecko — dlaczego? Recytowanie przez nauczycielkę wiersza Wszyscy dla wszystkich. Urządzamy przedszkolną działkę. Cel rozmowy: Przygotowanie do rozpoczęcia prac wiosennych na grządkach przedszkolnych, utrwalenie wiadomości na ten temat, rozumienie celowości poszczególnych czynności, wzbogacanie słow­nictwa przez poprawne nazywanie roślin, narzędzi ogrodniczych, wykonywanych czynności. Pomoce: Narzędzia używane przez dzieci do pracy na działce, to­rebki z nasionami roślin warzywnych i kwiatowych. Przebieg rozmowy: Poinformowanie przez nauczycielkę o zamierzonych pracach w ogrodzie i konieczności dobrego przygotowania się do nich. Wypowiedzi dzieci na temat tego, co widziały podczas wycieczki do ogrodnika zorganizowanej dwa dni wcześniej. Obejrzenie działki przedszkolnej — zaproponowanie przez dzieci koniecznych prac i kolejności ich wykonywania. Oglądanie przygotowanych narzędzi ogrodniczych — nazywanie ich, określanie przydatności do poszczególnych prac i sposobu posługiwania się nimi, porównanie z narzędziami oglądanymi u ogrodnika (różnice i podobieństwa). Oglądanie torebek z nasionami, określanie ich nazwy na podstawie obrazka na torebce oraz podawanie, czy jest to roślina kwiatowa, czy warzywna. Ustalenie (wspólnie z dziećmi), które prace mogą wykonać same, a do których potrzebna będzie pomoc dorosłych. Sprzątnięcie narzędzi — umieszczenie ich w miejscu stałego przechowywania. Przytoczone przykłady (punkty do przeprowadzenia rozmowy) po­zwalają sądzić, Że dzieci miały wiele możliwości mówienia i aktyw­nego uczestnictwa w rozmowach. Niewątpliwie przyczyniły się do tego obserwacje poczynione w toku bezpośrednich kontaktów spo­łecznych, podczas których uzyskały wiele ciekawych spostrzeżeń i wiadomości. Wypowiadając się na temat swoich doświadczeń (czasem także wątpliwości), wysuwając propozycje organizacji pracy, porównując swoje spostrzeżenia z aktualną sytuacją w przedszkolu lub domu rodzinnym, wzbogaciły swój słownik, rozwijały wyobraźnię, uczyły się wyciągania prostych wniosków.

Both comments and pings are currently closed.
This theme is sponsored by